Oude Site
Fedde van Wijngaarden achter het bord
Niet alleen de verhalen van en over Fedde dienen bewaard te blijven. De partijen die hij in zijn beste jaren speelde zijn ook beslist de moeite waard.
In 1965 speelde hij tegen de Hongaarse IM Gyula Kluger. Deze Gyula Kluger was destijds een zeer sterke meester die zijn land vele malen op de Olympiade vertegenwoordigde. Dat Kluger veel voor het schaken in Hongarije heeft betekent, laat zich blijken in het Kluger Memorial Toernooi dat nog immer jaarlijks te Budapest plaatsvindt.
Kijk hoe Fedde deze sterke IM verschalkt:
Wit: Gyula Kluger - Zwart: Fedde van Wijngaarden
Wijk aan zee 1965
onder de stand na de 49ste zet van wit:
|
Zwart staat een boertje voor, maar het lijkt nog een hele weg om deze ten gelde te maken. Niet voor Fedde:
1 รขยยฆb5!! 2 Pxb5 (na andere zetten beslist de opmars 2รขยยฆb4)
2รขยยฆTg7 wint het paard op b5 vanwege de dreiging Lb1+ of Lf7+
3 Kb1 Dxb5 En wit gaf enkele zetten later op.
In hetzelfde toernooi (Wijk aan Zee 1965) speelde hij tegen de Leningrader A. Lein. Anatoly Lein was in de zestiger jaren รยฉรยฉn der sterkste grootmeesters ter wereld en won vele toernooien. Lein heeft vele theorieboeken geschreven, u heeft er vast wel รยฉรยฉn van in de kast. Grootmeester Lein is inmiddels 70 jaar, heeft zich gesetteld in de Verenigde Staten en is daar nog altijd in toernooien actief.
In Wijk aan Zee troefde Fedde de Leningrader Grootmeester af in een combinatie. Het schijnoffer dat Lein in gedachten had werd een heus paardoffer, omdat Fedde een kleine verrassing in de stelling had gebakken. Fedde combineerde verder en verder, waarna de grootmeester zich zelfs gedwongen zag een dame voor een toren te geven. Op het moment dat de buit binnen was, verslapte Fedde en liet Lein met remise ontsnappen.
Wit: Anatoly Lein GM - Fedde van Wijngaarden (1965)
1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 e6 5.Pc3 d6 6.Lc4 Pf6 7.Le3 Dc7 8.De2 a6 9.0-0-0 b5 10.Pxc6 bxc4
|
Tegenwoordig is bekend dat zwart na het nemen op c4 niet voldoende compensatie krijgt. Bv: 11 Dxc4 Lb7 12 Pe5 Da5 13 Db3! +-
11.Pd4 Tb8 12.Kb1 Ld7 13.g4 g6 14.Lc1 Lg7 15.f4 0-0 16.f5 exf5 17.exf5 Da5 18.Ka1 d5 19.Thf1 Tfe8 20.Df3 Kh8 21.Dh3 Pe4
|
Fedde heeft geen enkele angst voor de Russische GM. Langzaam maar zeker heeft hij voordeel opgebouwd.
In de combinatie die Lein nu inzet, zit een kleine hiaat.
22.Pxd5?! Dxd5 23.fxg6 fxg6 24.Pf5 De5!
|
Plots dreigt er 25รขยยฆDxb2+! 26 Lxb2 Lxb2+ 27 Kb1 Pc3+
De witte aanvalsplannen vallen allemaal in duigen.
25.Pxg7 Dxg7 26.c3 h5 27.Td4 Lxg4 28.Dg2 Lf5 29.Txc4
|
Het stukoffer van Lein heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd.
Nu is het de beurt aan Fedde. Zijn stukoffer is wel correct!
29รขยยฆPxc3! Want na 29รขยยฆTxc3 30 Dxc3 bxc3 31 Tb1 is het mat!
30.Lf4 Te2 31.Dxe2 Ook de arme dame moet ingeleverd worden, want 31รขยยฆTxb2 toelaten is helemaal geen pretje.
31รขยยฆPxe2 32.Lxb8 De7?? Aaaiiiii, daar gaat de partij. Winnende zetten waren er natuurlijk in overvloed. (32รขยยฆPd4 of zelfs een zet als 32รขยยฆKg8)
33.Txf5 Tja, die was wel erg gemakkelijk te vinden.
33รขยยฆ.gxf5 34.Tc8+ Kg7 35.Tc7 Het eindspel staat nog altijd een tikje beter voor zwart, maar het is begrijpelijk dat Fedde daar geen zin meer in had. Het remiseaanbod van Lein werd dan ook geaccepteerd. รยฝ -รยฝ
Tot slot nog zijn partij tegen de Russiche meester Victor Ujtelky waarna later de Ujtelky-constructie is vernoemd. (zie stelling hieronder)
|
De Ujtelky-constructie is de opstelling met de paarden op d7 en e7 waarna de lopers op g7 en b7 terechtkomen.
Toen Fedde tegen Ujtelky speelde was deze er zeker net van genezen.
Wit: Fedde van Wijngaarden - Zwart: Victor Ujtelky (1967)
1.d4 g6 2.c4 Lg7 3.Pc3 d6 4.Pf3 Pc6 5.d5 Pe5 6.Pxe5 Lxe5 7.e4 Lg7 8.Lg5 Ld7 9.Ld3 c5 10.0-0 a6 11.De2 Dc7 12.f4 f6 13.Lh4 Ph6 14.Lg3 Pf7 15.Tae1 0-0 16.a4 Tab8 17.h4 Dc8 18.f5 Pe5
|
Geen Ujtelky-constructie dus. Maar wel weer een vreemde constructie.
19.h5! Aan de h-lijn gaat Fedde in het vervolg nog veel plezier beleven.
19รขยยฆgxh5 20.Lf4 Kh8 21.Lc2 Le8 22.g3 Tg8 23.Kg2 Pg4 24.Dd2 Lf7 25.Ld1 Lf8 26.Th1 De8 27.Th4 Tg5 28.Teh1
|
Nu en de komende 16 zetten kan wit met een gerust hart op g5 nemen. Maar Fedde heeft waarschijnlijk gelijk dat de passieve toren op g5 ondergeschikt is aan de actieve loper. 28รขยยฆ Lg7 29.Le2 Df8 30.Dd1 Kg8 31.T4h3 h6 32.Th4 Le8 33.Db3 b6 Zwart had angst voor een eventueel binnenkomende dame via veld b6.
Het middels is echter weer eens erger dan de kwaal.
34.a5 b5 35.cxb5 axb5 36.Ta1 b4 37.Pa4 Ld7 38.Pb6 Dd8 39.Dd1 Le8 40.La6 Kh7 41.De2 Lh8 42.Lb5 Lf7 43.Lc6 Dc7 44.Thh1 Tgg8
|
Eindelijk wordt de toren aan kwaliteitswinst onttrokken. Het is echter ook meteen het moment dat Fedde definitief toeslaat.
45.Pd7! Tbd8 46.Pxc5 Zo, die is alvast maar binnen.
46รขยยฆ Pe5 47.Txh5 Tg5 Tja, maar weer terug, want 47รขยยฆLxh5? faalt op 48 Dxh5 Lg7 49 Pe6 Db8 50 Lxh6! Lxh6 51 Dxh6 Kxh6 52 Th1mat
48.Txg5 fxg5 49.Lxe5 Lxe5 50.Pe6 Lxe6 51.fxe6 Tf8 52.Tf1 Tf6 53.Txf6 53รขยยฆLxf6 54.a6 Da7 55.e5 dxe5 56.De4+ Kh8 57.Lb5 Lg7 58.Ld3 Kg8
|
Fedde had nu de kroon op zijn werk kunnen zetten met: 59 Dh7+ Kf8 60 Dg6 Kg8 (anders Df7mat) 61 De8+ Lf8 62 Df7+ Kh8 63 Dxf8mat
59.Dg6 Da8 60.Le4 Dd8 61.d6 en zwart gaf op
Marcel Vermaat