De Nederlandse schaakliefhebber kan heden ten dage zijn favoriete sport in exotische oorden beoefenen. Over de hele wereld worden toernooien georganiseerd, van Buenos Aires tot Peking en van Bermuda tot Reykjavik. Toegenomen welvaart maakt het velen van ons financieel mogelijk deze plaatsen te bezoeken.
De lezer van Philidorforum zal wat vreemd tegenover dit artikel staan, dat op het eerste gezicht een Spaans toernooiverslag lijkt. De regionale gebeurtenissen leveren toch genoeg leesvoer?! Ik zie het echter als mijn plicht en roeping de schaker uit de Friese contreien in te lichten over de gang van zaken in het Spaanse toernooicircuit. Er is aldaar een veelheid van opeenvolgende schaakevenementen en factoren als klimaat, prijsniveau en bereisbaarheid doen het land uitnodigen tot een bezoek. Graag wil ik hier wat punten aanstippen aangaande prettige en minder aangename kanten van het visiteren van Spanje.

Communicatie

Rini Kuijf had mij al gewaarschuwd, zijn vermaningen werden weggehoond, maar in Spanje spreekt men enkel Spaans. Zelfs op een groot spoorwegstation in Madrid, Puerta de Atocha (uit pure woede zal ik voortaan spreken over Puta de Atocha), is er niemand die ook maar één woord engels kent. Men moet zijn gewenste bestemming opschrijven om een ticket te bemachtigen. In winkels en restaurants ontstaan dezelfde problemen. Met menukaarten, waaruit wellicht nog iets zou zijn af te leiden, werken de Spaanse restaurants over het algemeen niet. De ober komt de mogelijkheden aan uw tafel uiteenzetten en uit zijn gebrabbel valt niets op te maken. Wie onbewust tegen drie voorgerechten “si” heeft gezegd zonder een keuze te maken, wordt aangekeken alsof hij de ongeletterde is. Ook de communicatie met Spanjaarden op straat kent een apart verloop, namelijk via oogcontact.
In Nederland is dit ondenkbaar; een (verkeerde) blik lokt een “Heb ik iets van je aan?” uit om nog maar te zwijgen van zinloos geweld. Aldaar is het kijken, bekeken worden en soms het verbale gevolg. Een lange blonde Hollandse jongen, ik bijvoorbeeld, weet nu hoe een schaars gekleed meisje dat langs een bouwkeet of taxistandplaats loopt zich voelt. Zowel van schattige Spaanse schonen als van enkele heren was er, naar ik meen, belangstelling. Dit is het enige moment dat men blij kan zijn geen woord Spaans te verstaan.

Infrastructuur

📷 Foto verwijderd i.v.m. copyrightStation Puta de Atocha heeft meer verrassingen in petto. In Nederland zijn we gewend dat er tussen grote steden regelmatig treinverkeer is. Groot zou onze verontwaardiging zijn als we niet elk half uur naar het Westen konden reizen. Tussen grote steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht rijden de treinen zelfs om het kwartier! Nu zijn in Spanje de afstanden natuurlijk wat groter, maar er mocht toch wel minstens verwacht worden dat er om de twee uur een verbinding was. Houdt u vast: de gemiddelde frequentie tussen grote steden is drie treinen per dag! Hierbij zei aangetekend dat dit in vakantieperioden minder is, over feestdagen en los domingos zwijg ik maar, en dan is er nog het gedeelte dat zonder opgave van redenen uitvalt. Iemand die een overstap nodig heeft is helemaal aan de goden overgeleverd; van aansluitingen heeft men nog nooit gehoord.
Wie desondanks zijn bestemming weet te bereiken is er nog lang niet. Treinstations liggen veelal buiten de stad, bij voorkeur tussen twee plaatsen in. Aangezien busvervoer enkel bij hoge uitzondering de stadsgrenzen overschrijdt, zal de tocht naar de stad per taxi moeten plaatsvinden. De chauffeur zal u trakteren op een willekeurig en onoverzichtelijk tarievensysteem (als u hem al duidelijk kunt maken waar u heen wilt).
U wilde per auto door Spanje? De overheid heet u hartelijk welkom op haar tolwegen. Omzeilen is ondoenlijk; de B-wegen zijn zo slecht van kwaliteit dat de reparatiekosten aan de wagen het passeren van de tolpoorten overschrijden. Ook de wandelaar komt op onprettige wijze in aanraking met het wegennet. Bewegwijzering is niet aanwezig, bij droog weer zit kleding geheel onder het stof en bij nat weer zakt men tot de enkels weg in de modder.
Weinig vervoer is tot daar aan toe. Van essentieel belang is dan te weten wanneer de betreffende vervoermiddelen verkeren. Bij de spoorwegen spreken dienstregelingen en informatieborden elkaar tegen en het is onnodig te vermelden op welke hindernis informatie vragen bij het spoorwegpersoneel stuit. Betreffende het busvervoer meende ik eerst dat er in het geheel geen dienstregeling bestond. Het viel op dat zich rond een bepaalde tijd mensen op het busstation verzamelden. Waren zij telepathisch ? Ik kon het mij niet voorstellen en dit vermoeden werd in Linares bevestigd. Verscholen tussen de winkeltjes nabij het busstation, bevond zich een informatiebalie en er hingen zowaar enkele dienstregelingen. Men kon toch enkele malen per dag de stad per bus verlaten (hoe het met los domingos zat weet ik niet).

Conclusie

Ik kan er niet omheen draaien; Spanje is een ontwikkelingsland. Als de mogelijkheid bestond één van de grote dictatoriale heersers die Europa deze eeuw heeft gekend weer tot leven te wekken, zou men daar onmiddellijk gebruik van moeten maken (de negatieve bijkomstigheden die zo'n regime met zich meebrengt moeten maar even voor lief genomen worden). Onderwijssystemen en infrastructuur dienen rigoureus aangepakt te worden; moderne talen en goed verkeer is in deze tijd onontbeerlijk. Voorlopig zal het wel pappen en nathouden blijven. Wilt u daar met alle geweld spelen? Da dan naar toernooien in Barcelona of Sevilla, dan hoeft u tenminste alleen met het vliegtuig.

Linares 1999
De editie van dit jaar was zeer sterk bezet. Zo'n 20 grootmeesters en 40 meesters gaven acte de présence.
De meeste van hen kwamen uit het Oostblok, velen ook uit Cuba (Spanje is één van de weinige landen waar ze heen mogen). West Europa kende een kleine afvaardiging, allen waarschijnlijk voor het eerst en voor het laatst in Spanje. De Spaanse top schitterde door afwezigheid. Het toernooi werd gedomineerd door Armenen, die zelfs een delegatieleider hadden meegenomen (wellicht de Armeense minister van corruptie).
Hoewel mijn voorbereiding optimaal was, raakte ik geen bal. Het gemiddelde aantal fouten per partij bedroeg vijf en daar zaten niet de geringste miskleunen tussen. Zo overzag ik in de vierde ronde dat mijn tegenstander iets aanviel. Het werd mij alras duidelijk dat ik mijn voornemen na Linares in het nabijgelegen Ubeda te spelen, moest laten varen. Laat ik afsluiten met de meest barre vertoning; mijn partij tegen het mooie Indische meisje (19) Vijayalakil Subbaraman (poëtische bespiegelingen volgen misschien nog). Zij heeft een Elo van 2335 en zou daarmee de op één na sterkste vrouw van Nederland zijn.

V. Subbaraman - K. van der Weide Linares(5)

1.c4 Pf6 2.Pc3 c5 3.Pf3 g6 4.e3 Lg7 5.Te2 0-0 6.0-0 Pc6 7.d4 cxd4 8.exd4 d5
Een Tarrasch met verwisselde kleuren; geen slecht resultaat voor zwart. Op het belendende bord werd intussen de volgende partij gespeeld: 1. d4,d5 2. c4,e6 3.Pc3,c5 4.cxd5,exd5 5.Pf3,Pc6 6.g3,Pf6 7.Lg2,Lg7 8. 0-0,0-0 9. b3,Pe4. Ik wil u geen verhandeling voorschotelen over het grootste euvel bij schaaksters, onzekerheid, maar hier wist ik haar volgende zet al.
9.Pe5 Le6 Naast ons werd 10. Lb2 gespeeld en u begrijpt dat ik afweek. 9..,cxd4 10.Lxc4,Dd6 ziet men vaker. Mijns inziens is de tekstzet te prefereren.
10.cxd5 Pxd5
11.Pxc6 bxc6
12.Pe4 Tb8
13.Pc5 Lf5 Ik dacht dat wit na 13…,Pc7 14. Lf4? (Da4), Txb2 15.Lxc7,Dxc7 16.Pxe6 compensatie had vanwege de versplintering bij zwart. Dat is totale onzin want na 16…,fxe6 en Dd6 valt d4 en wie weet ook f2 eraf.
14.Tf3 Pb4
15.Lf4 Tb6
16.Le5