Oude Site
De meest verschrikkelijke nederlaag uit mijn schaakleven
Marcel Vermaat
Ik schaak nu al een kleine 20 jaar. Gedenkwaardige overwinningen worden regelmatig afgewisseld door verliespartijen die zo snel mogelijk vergeten dienen te worden. Verliezen is nooit leuk, maar het leed is vaak al geleden bij de eerstvolgende winstpartij. Ik kan me geen verliespartij heugen die me lang heeft dwarsgezeten.Sinds kort is daar verandering in gekomen. Zo'n drie weken geleden kreeg ik de meest verschrikkelijke nederlaag uit mijn schaakleven te verwerken. Geen inmaakpartij door een zwakkere speler of een blunder in een gewonnen stelling, nee nee nee, het is allemaal nog heel veel erger.
Laat ik bij het begin beginnen:
Mijn vrouw werd gebeld door een vage kennis uit het zuiden des land. Deze dame op leeftijd wou de volgende ochtend de eerste boot naar Ameland zien te halen, maar dat liet het openbaar vervoer niet toe. Haar verzoek of ze bij ons kon overnachten werd uiteraard gehonoreerd. Om 19:00 uur diezelfde dag, stond ze op de stoep.
Mevrouw van der Waard ("Nee hoor, zegt u maar Hildegonda") was een schriel dametje van rond de zeventig voorzien van bril en knot en bewoog zich voort met een zeer statige tred. Nee, ze had al gegeten, maar een broodje kaas ging er best nog in.
Mijn eega had s'avonds een vergadering, dus zat ik die avond met Mevrouw van der Waard opgescheept.
Oké, dacht ik bij mezelf, laat ik het beste er van proberen te maken. Ik stelde haar voor om naar de spannende western "For a few dollars more" van Sergio Leone te kijken. Dat leek haar prima.
De eerste klanken van de aanvangsmuziek van Ennio Morricone gingen vergezeld met haar vraag naar mijn hobby's. Mijn "Kanoën en schaken" werd beantwoord met een gil die de pijngrens toucheerde. Ik meende zelfs Clint Eastwood te zien schrikken. " Schaken, goh wat enig." "Ik heb vorige week van een vrindin leren schaken op de soos.." "Misschien kunt u me wat trucjes leren." Nog voor ik wat kon zeggen stond ze op en pakte ze het gereedstaande schaakbord van mijn bureau. Kopjes en tijdschriften op het ons scheidende tafeltje maakten plaats voor bord en stukken. Met één oog gericht op het naderende schietduel toonde ik haar enkele basisregels:
Eerst de pionnen in het midden naar voren, dan de lichte stukken naar het centrum toe ontwikkelen en danâ¦. "Ja, ja, ik snap het nu wel" klonk het na amper 5 minuten, "laten we nu maar een parteitje gaan spelen". Ik trachtte haar uit te leggen dat het krachtsverschil te groot zou zijn en dat het dus voor beide eigenlijk niet zo interessant was.
Ze was echter resoluut. Er moest en zou een partij gespeeld worden.
Toen maakte ik de eerste grote fout. Ik stelde een voorgiftpartij voor. Tegen een vriend van me, gespeend van ieder schaaktechnisch inzicht, speel ik altijd zonder dame en torens. Dat geeft dan een spannende strijd waarbij de uitkomst altijd weer onzeker is. Gezien haar leeftijd en kortstondige bekendheid met de schaakregels stelde ik een zelfde voorgift voor. Oerstom natuurlijk. Ze had geen enkel benul van de waarde der stukken, dus ook niet van de waarde van de voorgift. Na haar reactie "Als u dat wilt, moet u dat dan maar doen" had ik reeds spijt.
Toen maakte ik de tweede ernstige fout. Ik vergat een klok te introduceren.
Mevrouw van der Waard (Hildegonda heb ik er die avond niet uitgekregen) lootte de witte stukken. Zoals ze zojuist geleerd had opende ze keurig met e2-e4 gevolgd door Pf3 en Pc3. Daarna ging het al mis, de d-pion kwam nooit verder dan d3 en de lopers belandden op e2 en d2. Ik plaatste mijn paarden en lopers zo actief mogelijk, bracht mijn koning achter een drietal pionnen en wachtte op haar eerste fout. Die kwam al gauw.
Na 8 zetten vielen mijn loper vanaf veld c5 en mijn paard vanaf g4 haar f2-pion aan. Die kon ze slechts dekken middels de korte rochade en die kende ze natuurlijk niet. Dacht ik. Na een bedenktijd van ruim 20 minuten keek ze me vragend aan. "Meneer Vermaat, er was toch ook iets met een toren die over de koning mag springen." Oké, nu moest ik wel, en terwijl Clint een bankroof verijdelde legde ik haar de rochadezet uit. "Mooi", zei ze opgetogen, "Dan doe ik die!". Jammer, jammer, jammer.
Rond 22:30 en amper 15 zetten ver, werd het tijd voor mijn derde fout. Ik zag een prachtige combinatie die in één keer een toren en een loper won. Wat ik daarbij vergat is dat ik daarbij mijn beide lopers tegen haar paard en loper moest afruilen. Kortom, zij hield nog een dame, een toren en een paard over en ik slechts twee paarden. Ik had het niet moeten doen.
Ondanks dat ik iedere zet vrijwel a tempo speelde werd het later en later. Om half twaalf hadden we pas een zet of 25 gespeeld. Aangespoord door vriend Eastwood die zich in het slotgevecht ontdeed van alle slechteriken door wild om zich heen te schieten, besloot ik er ook maar een einde aan te maken. Als een idioot begon ik pionnen weg te geven opdat ik zo snel mogelijk zou verliezen. Middels een vork tussen koning en dame kon ik één der paarden tegen haar dame ruilen. Uiteindelijk kwam rond twaalf uur de onderstaande stelling op het bord.
|
📷 Foto verwijderd i.v.m. copyright Vol hoop speelde ik 1⦠d5 en na 2 exd5 natuurlijk 2â¦e4+ en na haar zet 3 Kxe4 slaakte ik inwendig een zucht van verlichting. Pat!
We hebben het weer geflikt Clint!
"Mevrouw van der Waard" sprak ik haar aan, "Ik kan geen enkele zet meer spelen zonder dat ik daarbij schaak kom te staan." "Dat heet pat".
"En wat betekent dat", wilde ze weten. "Dat betekent dat de partij in remise is geëindigd."
Ze liet zich langzaam achterover zakken in haar stoel, terwijl ze me zeer doordringend aankeek. "Wat bent u door en door gemeen", kwam het langzaam over haar lippen. "Een oude vrouw die de regels niet goed kent op zo'n manier bedriegen!". "Als ik dat van dat pat had geweten, dan had ik heus die pion niet gepakt."
Ik was totaal overdonderd door haar reactie. In een poging de vrede te bewaren zei ik alsnog op te geven. "Ja maar, dat hoef ik toch zeker niet
te accepteren!" brieste ze. Ze zette mijn pion terug en eiste een vervolg.
Nu werd het toch echt ook voor mij tijd om mijn goede manieren als gastheer te laten varen. "Ik heb opgegeven en dat kunt u niet weigeren." Ze ging staan en plaatste de knokkels van haar handen in de zij. "Meneer Vermaat, u kunt niet tegen u verlies."
Dan tel je even tot tien, haal je heel diep adem en knik je instemmend. "Dat klopt, mevrouw van der Waard"
"Morgenochtend om half negen gaat uw bus naar Holwerd". "Zorg dat u die niet mist". "Een goede nacht nog".
De volgende dag trof ik een matstand aan op het bord. Ze had de partij voor beide partijen doorgespeeld tot mat.
Ik krijg deze nederlaag maar niet uit mijn kop. Mevrouw van der Waard logeert nooit weer bij ons.