Zoals sommigen wellicht weten, ben ik een tegenstander van het fenomeen schoonheidsprijs. Voor de opponent van de winnaar hiervan is het een vernedering. Er wordt de indruk gewekt dat deze zich naar de slachtbank heeft laten leiden om daarna op fraaie wijze de genadeklap te ontvangen. Veel topschakers hebben dan ook het gevoel dat de schoonheidsprijs niet AAN iemand gegeven wordt, maar TEGEN iemand. Jeroen Piket vertelde mij na afloop van het NK 1998 dat de jury mij de schoonheidsprijs voor mijn overwinning op hem niet wilde geven, omdat hij hem vorig jaar al "tegen" had gehad.
Zo belanden we bij een ander kritiek punt als het gaat om schoonheidsprijzen:
de jury. In 99% van de gevallen is de jury handelingsonbekwaam. Zelden hebben zij het niveau om iets zinnigs te zeggen over de partijen. In het toernooi van Paignton werd hierop een uitzondering gemaakt; de spelers kozen de beste partij. Nadeel was nu dat die corrupte Engelsen iemand uit hun midden naar voren schoven om het niet geringe bedrag van £ 250 op te strijken. Toch was de intentie van dit systeem goed.
Doorgaans bestaat de jury namelijk uit een plaatselijke crack, een uitgerangeerde schaakjournalist of een werkloze arbiter. Zij laten zich leiden door sensationele uitslagen en niets ter zake doende randverschijnselen. De jeugdspeler die door een toevalstreffer de gevestigde hoofdklasser verslaat is zeker van de toewijzing. De kroegtijger die met koffiehuisschaak van een nuchtere professional wint eveneens. Bij het Hoogoventoernooi kent het publiek de schoonheidsprijs toe. Objectiviteit en kennis van zaken is hierbij ver te zoeken. Als Timman wint is de zaak al beklonken, terwijl Kasparov altijd minder krijgt dan hem toekomt.
Nog een negatief verschijnsel bij schoonheidsprijzen; de onwetende deelnemer zou kunnen denken dat hij ergens kans op maakt. Een schoonheidsprijs maakt deel uit van het prijzenpakket en je zou in de veronderstelling kunnen zijn dat je bij goed spel er een toegewezen krijgt. Niet dus, en zo bont als laatst in York heb ik het nog nooit meegemaakt. Per dag was er een prijs van £ 100 beschikbaar voor de beste partij. Zoiets kan doorslaggevend zijn in een beslissing zo'n toernooi te spelen. Na een aantal ronden kwam ik er achter dat deze prijs echter altijd naar een Engelsman of een aan Engeland gelieerd persoon ging. In ronde drie bijvoorbeeld, won ik met wit in een tamelijk spectaculaire partij van de als eerste geplaatste Summerscale. Het begon zo:

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pc3 Pf6 4.e5 Pfd7 5.f4 c5 6.Pf3 Pc6 7.Le3 a6 8.Dd2 b5 9.dxc5 Lxc5 10.Lxc5 Pxc5 11.Df2 Db6 12.b4!? Pxb4 13.Tb1 d4!? 14.Pxd4 Pe4?! 15.Pxe4 Dxd4 16.Pd6 Ke7