Door Wiebe Fraanje

We moesten de vorige keer met de Augsburgse schaakregels aan de slag, een idee dat opgeworpen werd door Dolf naar aanleiding van de eervorige opgave. Eelke kwam als eerste met de oplossing, een paar minuten later gevolgd door Dolf.

Bottomline bij het Augsburgse schaak is dat meerdere stukken op hetzelfde veld mogen staan en hetzij gecombineerd, hetzij gescheiden verzet mogen worden.

DIAGRAM 1

Helpmat in 2. Zwart begint en helpt mee aan zijn eigen matstand.

Als wit zou beginnen, zou het als volgt kunnen: 1. Dc2+ Kh1 2. Le4#. Dolf vond hier nog een andere grappige oplossing: 1. Th8 Kh1 2. Le4#. Als zwart begint zijn dit twee mogelijkheden:

  1. Lh2 Dg6+ 2. Kh1 Le4#. Of: 1. Lf2 Le4+ 2. Kg1 Th1#.

Een merkwaardig fenomeen, dat Augsburgs Schaak. Er zijn zelfs namen voor de fantasie-schaakstukken die erbij ontstaan. Een combinatie met paard maakt het andere stuk ‘bereden’, of knighted in het Engels. (P+T+L) is een bereden dame: de amazone. (P+L) is een bereden loper, dit stuk heet de prinses. En (P+T) is een bereden toren: de keizerin. José Raúl Capablanca y Graupera, die in de jaren twintig geloofde dat schaken op korte termijn een remisedood zou sterven omdat het ‘uitgespeeld’ zou worden, noemde deze laatste twee stukken de aartsbisschop en de raadsheer, en voegde die stukken toe op een schaakbord van 10 bij 8.

De Nederlander Christian Freeling borduurde in de jaren tachtig hierop voort en bedacht het schaakspel op een dambord, Grand Chess, waarbij hij de prinses/aartsbisschop kardinaal noemde en de keizerin/raadsheer maarschalk.

Voor de nieuwe opgave gaan we terug naar raadsel nummer 3 van een paar weken geleden. Dat ging over vijf dames die samen alle velden van het schaakbord hetzij bezetten, hetzij dekken.

Een stelling waarbij dat het geval is, is Da3, Dc6, Dd1, Df4, Dg7. We zien dat er precies tussen de vier dames links een mooi vierkant ligt waar geen dame op staat. Dat is het vierkant van vier bij vier tussen b2, b5, e5 en e2.

DIAGRAM 2

De opgave is om een opstelling van de vijf dames te vinden, waarbij ze samen alle velden bezetten of dekken, en waartussen een vierkant past dat niet minder dan de helft van het bord afdekt zonder dat er dames in staan. Succes!